Leestijd 4 - 5 min
Democratische principes ontdekken in de leerlingenraad
Maak kennis met Alexander, Ilana, Nicky, Junior en Ties: zij zijn allemaal lid van de leerlingenraad van De Windvang in Katwijk. Die school voor speciaal basisonderwijs werkt sinds 2024 in een spiksplinternieuw Integraal Kindcentrum samen met onder meer de reguliere Daltonschool Katwijk. Ook die heeft een leerlingenraad, waar Mira en Romina in zitten. Afgelopen jaar vergaderden de twee leerlingenraden al een keer samen. En als het aan de kinderen ligt, gaan ze gewoon in één leerlingenraad samenwerken.

De Windvang begon twee jaar geleden met een leerlingenraad. “Heel mooi om leerlingen op deze manier democratische principes aan te leren en zo te werken aan burgerschap”, verklaart orthopedagoog Janneke Buitenhuis-Vrolijk.

En dat geldt niet alleen voor de leden van de raad zelf, ook voor hun klasgenoten. Er is een heuse verkiezingsronde waarbij leerlingen stemmen op de kandidaat die ze het beste kan vertegenwoordigen. Zij praten voor elke vergadering mee over belangrijke agendapunten en horen na afloop de opbrengsten.

Janneke: “De raad komt met verrassende ideeën. Tijdens de laatste vergadering bijvoorbeeld, stelde de raad een buddybank voor, voor op het schoolplein. Daar kun je als leerling op gaan zitten als je graag wilt meespelen, maar dat niet durft te vragen. Zo kun je laten zien dat andere kinderen je kunnen vragen om mee te doen. Mooi toch?”

Echte verkiezingen

De huidige leerlingenraad werd tijdens schoolverkiezingen gekozen. Op dezelfde dag koos ook Daltonschool Katwijk zijn raad. Leerlingen brachten hun stem uit in een echt stemhokje en in elke klas was ook iets te kiezen. Ties stemde ook en vulde het stembiljet in, vertelt hij. Uit zijn klas werd Jesse gekozen en Ties vervangt hem als hij niet kan. Wordt er altijd gestemd op de meest populaire klasgenoot? Nee, schudt Ties zijn hoofd. Het gaat toch echt om de kwaliteiten die nodig zijn als ‘medezeggenschapper’.

Wat moet je dan eigenlijk kunnen in de leerlingenraad? “Je moet voor de klas durven staan”, zegt Nicky. “En ook iets durven te vertellen”, vult Ilana aan. “En in een groep kunnen uitleggen wat je wilt”, vindt Alexander. Goed kunnen luisteren naar anderen hoort er ook bij en soms moet je jouw eigen mening opzij zetten, omdat de rest van de groep iets anders wil dan jij.

Samen kerst vieren

Aan ideeën geen gebrek. Zo wordt in november 2024 druk nagedacht over een gezamenlijk kerstfeest, vertelt Junior. Daarvoor was al een gezamenlijke vergadering georganiseerd met de leerlingenraad van de Daltonschool Katwijk.

Romina uit die raad ziet het wel zitten: “We hebben het idee om als leerlingenraad bij de deur te staan en iedereen welkom te heten”, vertelt ze. Rondkijkend zegt Mira: “Komt er een grote kerstboom of in elke klas eentje?” “We kunnen wel wensen in de kerstboom hangen!”, roept Alexander enthousiast. De raden willen alle ouders er graag bij en er moet natuurlijk lekker eten zijn.

Hulpbox

Een plan dat inmiddels al is uitgevoerd: de hulpboxen die de twee scholen ophingen. “Daar kun je een briefje in stoppen als je gepest wordt en je durft het niet te vertellen aan je juf of meester”, licht Nicky vakkundig toe. En ja: daar is wel eens een briefje ingestopt en gelukkig kwam er toen een oplossing. “Gelukkig worden de hulpboxen niet veel gebruikt”, vindt Janneke. “Maar heel goed dat die er wel zijn.”

Kunstgras op het voetbalveld is een terugkerende wens. Daarvoor wil de raad van De Windvang met instemming van hun collega’s van de andere leerlingenraad een brief schrijven naar de gemeente, omdat die ‘gaat’ over de inrichting van het schoolplein.

“En we willen samen met de Dalton buitenspelen”, zegt Ilana. Nu zijn er nog gescheiden pauzetijden zodat het niet te druk wordt op het plein. Als het aan de raden ligt, kan daar nog eens naar gekeken worden. En er kan nog veel meer samen, zoals meer vieringen. Ook samen picknicken op het plein staat op de agenda. Dan kan ‘het geld’ van beide scholen ook samengevoegd en kunnen er misschien wel leukere dingen worden georganiseerd.

Op naar één raad

Zo te horen willen de twee leerlingenraden heel veel samen. Dus waarom niet één raad? Prima plan, knikken alle leerlingen. “Maar dan moeten we elkaar eerst nog wel beter leren kennen”, besluit Alexander. Op dus, naar eerst meer samen spelen!

De Windvang kreeg in november de Inspectie van het Onderwijs op bezoek. Die wilde ook graag met leerlingen praten. De leerlingenraad verzorgde een presentatie en ging in gesprek. Uit elke groep werden drie tops en een tip opgehaald om te vertellen.

In IKC Katwijk werken onderwijs, opvang en jeugdhulp samen onder één dak. Partners zoeken steeds meer samenwerking, om alle leerlingen optimale ontwikkelingskansen te bieden.

Zo volgt een leerling deels regulier, deels speciaal basisonderwijs, ontmoeten leerlingen van beide scholen elkaar op gezamenlijke leerpleinen en zijn er gezamenlijke themaweken en vieringen. Er is een gezamenlijke groep voor de jongste leerlingen die iets extra’s nodig hebben voor hun ontwikkeling.

Sinds schooljaar 2024-2025 draait ook de buitenschoolse opvang ‘plus’, dat door KOK Kinderopvang, jeugdhulporganisatie Cardea en gemeenten mogelijk wordt gemaakt. Hier zijn ook leerlingen van De Leidse Buitenschool in Katwijk welkom.

Ties verving Jesse, die ziek was tijdens het interview.
auteur Anne-Marie Veldkamp
fotografie Peter Valckx
eerder verschenen Jaarmagazine 2024 - 2025